شیدایی چیست؟ | علائم، علل شیدایی و روش های درمان
دکتر رضا بهادر
مشهدمتخصص ارتوپدی
شیدایی یک وضعیت روانی جدی است که در آن فرد دوره های پر انرژی و روحیه بالا، خلق و خوی بالا یا تحریک پذیری شدید را تجربه می کند و رفتار، گفتار و عملکرد روزانه او متفاوت است. خواهد بود این حالت حداقل یک هفته طول می کشد و افراد دیگر نیز متوجه تغییرات ذهنی فرد شیدایی می شوند.
در حالت شیدایی ممکن است فرد نیاز بسیار کمی به خواب داشته باشد، سریع و بی وقفه صحبت کند، افکارش مانند رعد و برق و باد از موضوعی به موضوع دیگر بپرد، احساس قدرت یا بی نقصی کند و حتی دست به رفتارها و تصمیمات پرخطر بزند. اگر این علائم شدید باشد، منجر به مشکلات جدی اجتماعی، مالی یا سلامت روانی برای بیمار و اطرافیان می شود. در این مورد، شیدایی یک وضعیت اورژانسی است و نیاز به مداخله سریع یک متخصص سلامت روان دارد.
شیدایی یکی از ویژگی های اصلی اختلال دوقطبی است و به دلیل تأثیر عمیقی که بر زندگی فرد دارد، به عنوان یکی از انواع اختلالات روان به شمار می رود. در مورد اختلال دوقطبی، فرد دچار نوسانات شدید بین دوره های خلق و خوی بالا (شیدایی) و خلق پایین (افسردگی) می شود. نوسانات بین این دوره ها باعث می شود که تصمیمات، روابط و فعالیت های روزانه فرد به شدت تحت تاثیر قرار گیرد. گاهی اوقات حتی کوچکترین مسائل می تواند احساسات فرد را بالا یا پایین کند.
در طول دوره شیدایی در اختلال دوقطبی، فرد ممکن است احساس قدرتمندی، بسیار خوش بین و بی نقص کند و رفتارهایی را انجام دهد که هرگز انجام نمی دهد، از خریدهای گران قیمت و تصمیمات شغلی پرخطر گرفته تا روابط جنسی پرخطر. این نوسانات نه تنها زندگی افراد را مختل می کند، بلکه می تواند فشار زیادی را به خانواده و دوستان او وارد کند. به همین دلیل تشخیص و درمان به موقع شیدایی برای بازگرداندن زندگی فرد به مسیری پایدار و متعادل بسیار مهم است.
البته بد نیست در این قسمت اشاره کنیم که اگرچه مانیا قلب اختلال دوقطبی است، اما ممکن است به عنوان علامتی در سایر اختلالات از جمله بیماری اسکیزوافکتیو که ترکیبی از ویژگی های اسکیزوفرنیو اختلالات خلقی. همچنین، روان پریشی پس از زایمان گاهی شامل شیدایی یا هذیان در روزها یا هفته های پس از زایمان می شود. علاوه بر این، اختلال عاطفی فصلی گاهی اوقات با علائم نوسانات خلقی شبیه شیدایی همراه است. در همه این موارد تشخیص دقیق و درمان به موقع بسیار مهم است تا از شدت علائم کاسته شود و زندگی فرد تحت تاثیر قرار نگیرد.
تفاوت معمول بین manod و manod swings
تفاوت بین شیدایی و نوسانات خلقی معمولی در شدت، مدت و اثرات آن است. همه افراد گاهی اوقات احساس شادی یا هیجان می کنند، اما در شیدایی این احساسات بسیار شدیدتر، پایدارتر و فراتر از حد طبیعی هستند و توانایی فرد را برای عملکرد در زندگی روزمره مختل می کنند. این در حالی است که معمولاً تغییرات خلقی کوتاه مدت و قابل پیش بینی است و اغلب با فعالیت ها یا رویدادهای زندگی همزمان است.
همچنین، نوسانات خلقی اغلب موقتی و قابل کنترل هستند. اما در شیدایی، خلق و خوی بالا یا تحریک پذیری ممکن است بدون دلیل ظاهر شود و کنترل فرد بر رفتار و تصمیمات خود کاهش یابد. این تفاوت، شیدایی را نه تنها به یک تجربه شدید و غیرعادی تبدیل میکند، بلکه گاهی منجر به مشکلات جدی اجتماعی، شغلی یا مالی میشود.
انواع و شدتهای مختلف شیدایی
شیدایی طیفهای متفاوتی دارد و انواع شیدایی بر اساس شدت تغییرات خلقی و ترکیبی دیگر از علائم عملکرد روزانه تعریف میشود. شدت شیدایی به طول دوره، نیاز به بستری شدن در بیمارستان و میزان اختلال در زندگی فرد بستگی دارد.
در تعریف بالینی، انواع شیدایی بهعنوان مانیا کامل، هیپومانیا و شیدایی با ویژگیهای روانپریشی طبقهبندی میشوند. این دسته بندی ها به متخصصان کمک می کند تا شدت و الگوی اپیزودهای خلقی را بهتر تشخیص دهند و مداخلات درمانی مناسب را برنامه ریزی کنند. در مرحله بعد، نگاهی به هر نوع شیدایی خواهیم داشت.
شیدایی)
هیپومانیا نوع خفیف تری از شیدایی است و علائمی شبیه به شیدایی شدید مانند خلق و خوی بالا و انرژی بالا دارد، اما آنقدر شدید نیست که به طور کامل عملکرد فرد را مختل کند یا نیاز به بستری شدن در بیمارستان داشته باشد. هیپومانیا حداقل چهار روز متوالی طول می کشد. در این مدت، روحیه و انرژی فرد افزایش می یابد، اما نه آنقدر که باعث ایجاد مشکلات اساسی در زندگی اجتماعی یا کاری فرد شود.
افراد مبتلا به هیپومانیا ممکن است برای مدتی بسیار پرانرژی و سازنده به نظر برسند. در این نوع شیدایی، علائم روان پریشی مانند هذیان یا توهم دیده نمی شود. همچنین، دوره های هیپومانیا اغلب نیازی به بستری شدن در بیمارستان ندارند.
شیدایی شدید یا حاد
شیدایی شدید یا کامل با تغییرات خلقی و رفتاری آشکار همراه است که اغلب باعث اختلال جدی در عملکرد اجتماعی و شغلی می شود. در شیدایی شدید، زندگی فردی و اجتماعی فرد به شدت تحت تأثیر علائم حواس پرتی، بی مسئولیتی، تحریک پذیری، خود بزرگ بینی، افکار پرش، فعالیت زیاد، کاهش خواب و صحبت زیاد قرار می گیرد. در این سطح، افراد ممکن است تصمیمات تکانشی بگیرند. به عنوان مثال، آنها بدون فکر خرج می کنند یا به شدت پرخاشگر می شوند.
این نوع شیدایی حداقل یک هفته طول می کشد و به شدت بر توانایی فرد برای عملکرد صحیح روزانه تأثیر می گذارد. در این حالت شیدایی، بیمار گاهی نیاز به بستری شدن دارد.
شیدایی با علائم روان پریشی
شیدایی در شدیدترین حالت خود شامل علائم روان پریشی نیز می شود. در چنین شرایطی فرد ارتباط خود را با واقعیت از دست می دهد. علائم شیدایی همراه با روان پریشی به دو دسته هذیان و توهم تقسیم می شود. هذیان ها باورهای نادرستی هستند، مانند اینکه بیمار معتقد است فرد بسیار مهمی است و جاسوسان مخفی همیشه به دنبال او هستند. توهمات همچنین شامل دیدن یا شنیدن چیزهایی است که وجود ندارد.
بیمار در دوره شیدایی با علائم روان پریشی سخنان منطقی دیگران را نمی پذیرد و اغلب نیاز به بستری شدن در بیمارستان دارد تا به خود یا دیگران آسیب نرساند. علائم روان پریشی تنها در مرحله شیدایی ظاهر می شود و پس از پایان این دوره در فرد دیده نمی شود.
علت شیدایی چیست؟
دانشمندان هنوز علت دقیق شیدایی را کشف نکرده اند، اما شواهد قوی نشان می دهد که این وضعیت یک پدیده ژنتیکی چند عاملی است و دلایل زیست محیطی دارد. در ادامه، به برخی از عوامل مهم در ایجاد شیدایی نگاه می کنیم.
ژنتیک و سابقه خانوادگی
ژنتیک و وراثت نقش مهمی در شکل گیری مانیا دارند. افرادی که سابقه خانوادگی اختلالات دوقطبی یا سایر اختلالات خلقی دارند، بیشتر در معرض ابتلا به اختلال دوقطبی و شیدایی هستند. اگر یکی از اعضای خانواده اختلال دوقطبی داشته باشد، احتمال مانیا یا هیپومانیا بسیار زیاد خواهد بود. طبق تحقیقات، تقریباً دو سوم بیماران مبتلا به اختلال دوقطبی حداقل یکی از بستگان نزدیک مبتلا به مانیا یا افسردگی شدید داشتهاند.
تغییرات شیمیایی و ساختار مغز
عدم تعادل در انتقالدهندههای عصبی مغز مانند دوپامین، سروتونین و نوراپینفرین که در تنظیم اپیزود مودود، نوراپی نفرین نقش دارند. در طول دوره های شیدایی، افزایش فعالیت دوپامین می تواند باعث افزایش انرژی، کاهش نیاز به خواب و احساس سرخوشی یا تحریک پذیری شود. همچنین، اختلال در تنظیم سروتونین و نوراپی نفرین به نوسانات خلقی شدید و رفتارهای تکانشی دامن می زند. علاوه بر این، تفاوت هایی در ساختار و عملکرد برخی از نواحی مغز مانند آمیگدال، هیپوکامپ و قشر جلوی مغز در بیماران مبتلا به مانیا دیده شده است. به عنوان مثال، فعالیت بیش از حد آمیگدال و فعالیت کم قشر جلوی مغز باعث اختلال در عملکرد اجرایی، تصمیم گیری، کنترل تکانه و مشکل در کنترل احساسات فرد می شود.
>>>> بیماری های جسمی و روانی می توانند باعث شیدایی یا تشدید علائم آن شوند. به عنوان مثال، اختلالات روانی مانند افسردگی اساسی، اضطراب شدید، ADHD و سوء مصرف مواد، گاهی اوقات با دوره های شیدایی یا شبه شیدایی همپوشانی دارند و تشخیص را پیچیده می کنند. از سوی دیگر، برخی بیماریهای جسمی مانند اختلالات تیروئید، مشکلات عصبی، تومورها یا عفونتهای مغزی و حتی استفاده از برخی داروها مانند داروهای ضد افسردگی یا کورتونها میتوانند علائم شیدایی را فعال یا تشدید کنند. به عنوان مثال، برخی از انواع داروهای ضد افسردگی، مانند SSRI ها و داروهایی که سطح سروتونین و نوراپی نفرین را در بدن تغییر می دهند، ممکن است در برخی از بیماران مبتلا به اختلال دوقطبی باعث تغییرات خلقی از فاز افسردگی به فاز شیدایی شوند، به خصوص اگر بدون تثبیت کننده های خلقی مصرف شوند. استفاده از استروئید همچنین می تواند علائمی مشابه شیدایی ایجاد کند. کورتیکواستروئیدها که برای التهاب یا آلرژی تجویز می شوند، در برخی موارد می توانند تغییرات شدید خلق و خوی ایجاد کنند. در این میان، محرکهایی مانند کوکائین، آمفتامینها و ماریجوانا نیز با افزایش خطر دورههای شیدایی یا شبه شیدایی مرتبط هستند، زیرا بر سیستم عصبی و فرستندههای مغز تأثیر میگذارند. حتی گاهی اوقات، نوشیدنیهای کافئیندار و برخی مکملهای گیاهی میتوانند محرکی برای تغییرات خلقی در اختلال دوقطبی باشند.استرسها و تغییرات مهم زندگی
استرسهای شدید و تغییرات مهم زندگی میتواند باعث بروز دورههای شیدایی شود، بهویژه در افرادی که زمینههای بیولوژیکی یا ژنتیکی دارند. رویدادهایی مانند فشارهای کاری یا تحصیلی، سوگ، طلاق، مهاجرت، بی خوابی های طولانی، تغییرات شدید در ریتم خواب و بیداری، یا حتی رویدادهای به ظاهر مثبت مانند موفقیت های بزرگ، ارتقاء شغلی یا ازدواج می توانند تعادل عاطفی فرد را مختل کنند.
عوامل محرک بر روی سیستم استرس بدن و اختلالات عصبی تاثیر می گذارند. فاز شیدایی یا هیپومانیا به همین دلیل، مدیریت استرس و حفظ یک الگوی منظم زندگی یکی از بخشهای کلیدی پیشگیری از عود شیدایی است.
علائم شیدایی چیست؟
شخصی که از شیدایی رنج میبرد ممکن است علائم مختلفی مانند سرخوشی غیرمعمول، احساس سرخوشی غیرمعمول، کاهش نیاز به تند تند به خواب، تحریکپذیری بیش از حد را نشان دهد. اعتماد به نفس، حواس پرتی و رفتارهای تکانشی و مخاطره آمیز. در مرحله بعد، به برخی از رایج ترین علائم شیدایی نگاه می کنیم.
علائم رفتاری و عاطفی
یک فرد مبتلا به شیدایی اغلب علائم عاطفی، رفتاری و شناختی واضحی را نشان می دهد که فراتر از حالت های خلقی طبیعی است و می تواند زندگی روزمره را مختل کند. در طول دوره های شیدایی، بیمار ممکن است احساس شادی غیرطبیعی و انرژی بالایی داشته باشد. در این حالت فرد به خواب زیادی نیاز ندارد و در هر لحظه احساس سرخوشی شدیدی می کند.
در مرحله شیدایی، بیمار اعتماد به نفس بسیار بالایی دارد و فکر می کند می تواند هر کاری انجام دهد. فردی که از شیدایی رنج می برد، دیدی بیش از حد خوش بینانه و غیر واقعی نسبت به توانایی ها و شرایط خود دارد. این حالات با گفتار سریع و بی وقفه، افکار سریع و نامنظم، بی قراری، بی قراری، حواس پرتی و تمرکز ضعیف همراه است. رفتارهای تکانشی و پرخطر یا حتی علائم روان پریشی مانند توهم و هذیان نیز ممکن است در مرحله شیدایی مشاهده شود.
In در مرحله شیدایی، نه تنها خلق و خو و رفتار تغییر می کند، بلکه عملکردهای ذهنی و شناختی فرد نیز به طور قابل توجهی مختل می شود. شیدایی با افکار سریع و بی وقفه همراه با حواس پرتی شدید همراه است و تمرکز، توجه و حافظه را مختل می کند. در این مورد، مغز در پردازش اطلاعات مهم از اطلاعات بیاهمیت مشکل دارد و نمیتواند روی یک کار ثابت بماند.به زبان ساده: یک فرد شیدایی ممکن است احساس کند که ذهنش "بیش از حد سریع کار میکند." این وضعیت انجام وظایف، تصمیم گیری منطقی و حتی صحبت منسجم را دشوار می کند. افکار آشفته همچنین باعث سردرگمی در برنامه ریزی و حل مشکلات می شود.
علائم جسمانی
در مرحله شیدایی، یکی از بارزترین علائم فیزیکی که اغلب دیده می شود کاهش شدید نیاز به خواب است. یعنی ممکن است فرد فقط چند ساعت بخوابد یا حتی در شب نخوابد، اما به طور غیرعادی پرانرژی و شاداب باقی بماند. چنین حالتی تغییر در ریتم طبیعی خواب و بیداری است که با بی خوابی معمولی بسیار متفاوت است.
علاوه بر این، در حالت شیدایی، بدن با بی قراری، افزایش ضربان قلب، افزایش فعالیت بدنی و ناتوانی در آرامش دست و پنجه نرم می کند. فرد بیش از حد حرکت می کند، نمی تواند آرام بنشیند و حتی احساس می کند که انرژی او تمام نشدنی است.
رفتارهای مخاطره آمیز در بیماران شیدایی
در طول دوره های شیدایی، بیمار نه تنها پرانرژی و شاد به نظر می رسد، بلکه اغلب درگیر رفتارهای پرخطر و تکانشی می شود. خریدهای ناگهانی یا عجولانه، قمار یا سرمایه گذاری های مخاطره آمیز، رانندگی بی پروا، رابطه جنسی پرخطر، یا تصمیمات ناگهانی بزرگ مانند تغییر شغل یا روابط فقط برای هیجان لحظه ای. ناتوانی فرد در در نظر گرفتن خطرات و ملاحظات اجتماعی میتواند منجر به آسیبهای مالی، حقوقی یا اجتماعی برای فرد و اطرافیانش شود.
شیدایی چگونه تشخیص داده میشود؟
پزشکان و متخصصان روانپزشکی از ترکیبی از روشهای تخصصی مختلف استفاده میکنند، زیرا هیچ وضعیت مشخصی از آزمایش خون برای تشخیص مانیا وجود ندارد. شیدایی در این قسمت به چند مرحله اشاره می کنیم که پزشکان و متخصصان برای تشخیص شیدایی طی می کنند.
مصاحبه بالینی و بررسی علائم
اولین قدم برای تشخیص دقیق شیدایی، مصاحبه بالینی دقیق با خود فرد است. در مصاحبه اولیه، متخصص در مورد تاریخچه بیماری، مدت، شدت و الگوی علائم می پرسد و بررسی می کند که آیا این تغییرات خلقی به طور قابل توجهی بر زندگی روزمره تأثیر گذاشته است یا خیر. همچنین در این مرحله توجه به الگوی زمانی و ترکیب علائم مهم است. علائم شیدایی در این مرحله باید حداقل یک هفته طول بکشد و این تغییرات باید به وضوح از رفتار معمول فرد متمایز شود. همچنین بررسی تاریخچه پزشکی و ژنتیکی خانواده و داروهای فعلی بیمار بسیار مهم است.
در راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM-5)، برای تشخیص یک دوره شیدایی، لازم است علائم اصلی شیدایی مانند خلق و خوی بالا و انرژی بالا حداقل به مدت یک هفته ادامه یابد. اگر فردی نیاز به بستری شدن در بیمارستان داشته باشد، بروز علائم برای کمتر از یک هفته می تواند نشان دهنده شیدایی باشد. همچنین، وضعیت فرد باید با حداقل سه علامت دیگر مانند کاهش نیاز به خواب، افکار سریع، و اقدامات پرخطر همراه باشد.
تستها و ارزیابیهای روانپزشکی
برای تکمیل ارزیابی و تشخیص، متخصص ممکن است از ابزارهای استانداردی مانند AlatingRatting Mania یا SEL-Mania استفاده کند. مقیاس. این مقیاس ها علائم شیدایی را در قالب یک پرسشنامه اندازه گیری می کنند و به تشخیص دقیق تر وضعیت بیمار کمک می کنند.
ابزارهایی مانند مقیاس شیدایی جوان و مقیاس خود ارزیابی شیدایی آلتمن نه تنها برای تشخیص اولیه، بلکه برای ردیابی تغییرات علائم در طول زمان و ارزیابی پاسخ به درمان استفاده می شوند. اگر به دنبال دقیق ترین تست های ارزیابی روانپزشکی هستید پیشنهاد می کنیم از گزینه پزشک آنلاین روانپزشکی استفاده کنید. تیم مجرب دکتر دکتر آماده کمک به شما و عزیزانتان در هر شرایطی برای بهبود کیفیت زندگی است.
جداسازی شیدایی از سایر بیماری های روانی
گاهی، قبل از بررسی دقیق تر وضعیت شیدایی فرد، برای اطمینان از عدم انجام تست های تشخیصی مشابه، قبل از بررسی دقیق تر وضعیت شیدایی فرد، آزمایش های تشخیصی انجام می شود. شیدایی برخی از تستهای تشخیصی قبل از شروع بررسی شیدایی عبارتند از:
- آزمایشهای خون برای بررسی پرکاری تیروئید یا مشکلات مربوط به تعادل متابولیک؛
- آزمایش ادرار برای رد هرگونه مسمومیت با محرکهایی مانند کوکائین یا آمفتامینها؛
- CT (Brain> MRI)برای بررسی تومور مغزی، سکته مغزی یا آسیب، به ویژه در کودکان و افراد مسن.
- بررسی داروها برای رد عوارض جانبی احتمالی داروهای ضد افسردگی یا استروئیدها.
>How. بیماری اغلب با ترکیبی از درمان دارویی و مداخلات غیردارویی درمان می شود و هدف اصلی آن کاهش علائم حاد، پیشگیری از رفتارهای خطرناک و کمک به فرد برای بازگشت به زندگی عادی است. در موارد شدید، تیم درمان یا روانپزشک برنامه درمانی را در بخش تخصصی بیمارستان تنظیم میکند تا داروها با سرعت و دقت بیشتری تجویز شوند و نظارت دقیقتری وجود داشته باشد.درمانهای استاندارد شیدایی شامل تثبیتکنندههای خلقی و داروهای ضد روانپریشی بر اساس دستورالعملهای بالینی همراه با رواندرمانی است که پزشک با توجه به علائم بیماری انتخاب میکند. id="lwptoc23">داروهای شیدایی
در بخش دارویی درمان شیدایی، داروهای اصلی به سه دسته تثبیت کننده خلق، داروهای ضد روان پریشی نسل دوم و داروهای آرام بخش تقسیم می شوند. در ادامه نگاهی به هر یک از این نوع داروها داریم.
- داروهای تثبیت کننده خلق و خو:این داروها مانند لیتیوم و والپروات به کنترل نوسانات خلقی شدید و حالات هیجانی شدید کمک می کنند. داروهای تثبیت کننده خلق و خو اولین انتخاب در درمان شیدایی هستند و حتی می توانند از بازگشت حملات بعدی جلوگیری کنند.
- نسل دوم داروهای ضد روان پریشی:این داروها مانند اولانزاپین، ریسپریدون، کوتیاپین و آریپیپرازول به کنترل علائم تحریک پذیری، خیال پردازی های شدید و اختلال در رفتار افراد کمک می کنند. داروهای آنتی سایکوتیک نسل دوم را می توان هم به تنهایی و هم به عنوان مکمل برای تثبیت کننده های خلق و خو استفاده کرد.
- داروهای آرام بخش:در موارد حاد، گاهی اوقات بنزودیازپین ها برای کاهش اضطراب و بیقراری یا کمک به خواب بیمار تجویز می شود.
فراموش نکنید که هر نوع داروی مانیا باید توسط متخصص معاینه و معاینه پزشکی تجویز شود. وضعیت جسمی و روحی فرد.
درمان های غیردارویی و روان درمانی
روان درمانی ابزاری قدرتمند و طولانی مدت برای شناسایی و مدیریت محرک های شیدایی است. درمان شناختی رفتاری (CBT) به بیمار کمک می کند تا درک نادرست از خود و جهان را تغییر دهد. خانواده درمانی همچنین به اعضای خانواده کمک می کند تا رفتار بیمار را بهتر درک کنند و راهبردهای حمایتی مؤثر را بیاموزند. در همین حال، آموزش روانشناختی نیز می تواند نقش پیشگیرانه ای داشته باشد و به بیماران و خانواده ها یاد دهد که چگونه علائم اولیه یک دوره را تشخیص دهند. برای موارد مقاوم به داروهای معمولی، درمان تشنج الکتریکی (ECT) و کلوزاپین می تواند مفید باشد. البته این دو روش نسبتاً کمتر مفید هستند.
گروههای حمایتی همچنین میتوانند فضایی را برای بیماران ایجاد کنند تا روشهای مقابله با علائم شیدایی را به اشتراک بگذارند و از یکدیگر کمک بگیرند. در این میان، تنظیم سبک زندگی مانند خواب منظم، اجتناب از محرکها و تمرینهای مدیریت استرس میتواند همراه با درمان دارویی تأثیر مثبتی داشته باشد.
نقش بستری شدن در بیمارستان در شیدایی شدید
در بیمارستان یا بخش روانپزشکی تخصصی زمانی توصیه میشود که علائم شیدایی به طور ایمن از خود مراقبت نکنند. در صورت بروز رفتارهای پرخطر، عدم همکاری با درمان، روان پریشی واضح و علائمی مانند هذیان و توهم یا تهدید به آسیب رساندن به خود یا دیگران، فرد به مدت 24 ساعت در بیمارستان بستری می شود تا تحت نظر باشد.
وقتی بیمار بستری می شود، تیم درمان این فرصت را دارد که تحت نظارت دقیق داروها، مراقبت های ایمنی و مراقبت های پزشکی بیشتری را انجام دهد. شخص همچنین، در مواردی که دارو به خوبی پاسخ نمی دهد، ممکن است از روش هایی مانند الکتروشوک درمانی (ECT) استفاده شود.
>> برای جلوگیری از عود شیدایی، ترکیبی از درمان بالینی منظم و مدیریت فعال فردی باید به کار گرفته شود. از آنجایی که شیدایی طبیعتاً طولانی مدت است، استراتژی اصلی برای جلوگیری از عود، درمان نگهدارنده است. این استراتژی شامل استفاده مداوم از داروهای پیشگیرانه، مانند تثبیت کننده های خلق و خو مانند لیتیوم یا والپروات، یا آنتی سایکوتیک های نسل دوم است. مصرف دارو حتی در دورههایی که علائم فروکش کردهاند باید ادامه یابد تا از عود علائم جلوگیری شود.در بیشتر موارد، پیشگیری با شناسایی عوامل محرک مانند کمبود خواب، استرس زیاد یا مصرف دارو آغاز میشود. همچنین توجه به الگوهای احساسی و علائم هشدار دهنده اولیه در دفترچه ثبت خلق به بیمار و پزشک کمک می کند تا وضعیت بیمار را بهتر بررسی کنند. در همین حال، حفظ یک برنامه منظم می تواند راه موثر دیگری برای جلوگیری از عود شیدایی باشد. این روال می تواند شامل رفتن به رختخواب هر شب در ساعت معین، داشتن برنامه غذایی منظم، ورزش و مصرف دقیق داروها باشد. همچنین به بیماران توصیه میشود از محیطهای محرک اجتناب کنند، تعاملات اجتماعی را در دورههای پر انرژی محدود کنند و تصمیمگیریهای مهم یا خریدهای بزرگ را تا تثبیت خلق و خوی خود به تعویق بیندازند. بهره گیری از حمایت خانواده و دوستان قابل اعتماد برای شناسایی تغییرات رفتاری، یادآوری مصرف منظم دارو و داشتن یک شبکه حمایتی پایدار نیز می تواند نقش مهمی در پیشگیری و مدیریت علائم شیدایی داشته باشد. در سطح فردی، بیماران می توانند با افزایش ذهن آگاهی نسبت به وضعیت خود، خطر عود شیدایی را کاهش دهند. ثبت منظم خلق و خو و سطح فعالیت در «دفترچه خلق و خو» و شناسایی محرک های شخصی، مانند استرس شدید، تغییر الگوی خواب، یا مصرف مواد مخدر، به این فرآیند کمک می کند.
پایبندی به درمان و نقش خانواده
زیرا یکی از مهمترین چالش های مدیریتی و در عین حال مهم ترین چالش مرد در درمان است. میزان عدم پایبندی به درمان در بیماران شیدایی بالا است و عود بیماری شایع است. بسیاری از بیماران در دوره های شیدایی بینش و خودآگاهی کامل ندارند و متوجه رفتارهای غیرعادی خود نمی شوند. به همین دلیل ممکن است دارو را نپذیرند یا قطع کنند. در مواردی که همکاری درمانی وجود ندارد و رفتارهای پرخطر رخ می دهد، ممکن است فرد با عواقب جدی تری مانند مشکلات قانونی مواجه شود یا نیاز به مداخلات اجباری تری مانند استفاده از داروهای تزریقی طولانی مدت داشته باشد.
نقش خانواده و دوستان در ایجاد ثبات طولانی مدت بسیار مهم است. اطرافیان شما اغلب اولین کسانی هستند که متوجه تغییرات ظریف در رفتار، خواب یا سطح انرژی یک فرد می شوند. این تغییرات ممکن است از دید بیمار پنهان باشد. خانواده می تواند با یادآوری دوستانه در مورد مصرف دارو، مشارکت در روان درمانی خانواده و گفتگوهای صادقانه و حمایتی، به افزایش پایبندی به درمان کمک کند. همچنین، بهتر است یک فرد مورد اعتماد وضعیت مالی، دارو، شیوه زندگی یا الگوی خواب بیمار را در دورههای آسیبپذیری نظارت کند.
اثر بیماری انسان life
مانیا تأثیر عمیق و اغلب مخربی بر زندگی فرد می گذارد و توانایی او را برای عملکرد طبیعی در مناطق مختلف مختل می کند. در طول یک دوره شیدایی، ترکیبی از رفتارهای تکانشی از یک سو و احساس اغراق آمیز قدرت یا شکست ناپذیری از سوی دیگر می تواند فرد را به تصمیمات و اقدامات بزرگ اما پرخطر سوق دهد. زیاده خواهی های بی حساب، راه اندازی فعالیت های اقتصادی بدون برنامه ریزی یا وارد شدن به روابط جنسی پرخطر از جمله تصمیمات تکانشی یک فرد شیدایی در مرحله شیدایی است.
پس از پایان دوره شیدایی و فروکش هیجان زیاد، فرد اغلب با احساس گیجی، شرم یا پشیمانی مواجه می شود که فقط از رفتارهای قبلی خود من را به یاد می آورد. تکرار چرخه انجام رفتارهای افراطی در دوره شیدایی و احساس پشیمانی یا خستگی پس از آن می تواند منجر به تضعیف تصویر فرد از خود و کاهش عزت نفس او شود، به خصوص اگر همراه با مرحله بعدی اختلال دوقطبی باشد، یعنی افسردگی شدید و 25 علائم مهم با افسردگی همراه باشد.
اثر شیدایی بر روابط عاطفی و خانوادگی
شیدایی می تواند به شدت به روابط عاطفی و خانوادگی آسیب برساند، زیرا شیدایی باعث تغییرات قابل توجهی در رفتار و عواطف فرد می شود. در طی شیدایی، فرد ممکن است تحریک پذیر یا پرخاشگر شود و حتی به صورت کلامی یا فیزیکی به عزیزانش حمله کند. غیرقابل پیش بینی بودن نوسانات خلقی بیمار بین سرخوشی شدید و تحریک پذیری زیاد، جو ناپایدار و خورنده ای را در خانواده ایجاد می کند که کنار آمدن با آن برای اطرافیان دشوار است.
این فشار روانی اغلب با کاهش بینش و خودآگاهی بیمار تشدید می شود، زیرا ممکن است فرد خانواده و دوستان خود را به عنوان نگرانی های کاذب، کنترل شده و منطقی تلقی کند. با گذشت زمان، اپیزودهای مکرر رفتار نامناسب، وعدههای محقق نشده یا روابط خارج از چارچوب میتواند اعتماد را از بین ببرد، اعتبار فرد را کاهش دهد و حتی روابط نزدیک را مختل کند.
مشکلات شغلی و تحصیلی ناشی از شیدایی
یا آسیبهای رفتاری قابلتوجهی به عملکرد تحصیلی و مانیا اغلب منجر میشود. افکار پرشی و حواس پرتی شدید مانع از تمرکز فرد می شود و انجام وظایف یا پیگیری مسئولیت های حرفه ای را برای او دشوار می کند. فرد مبتلا به شیدایی در محل کار یا دانشگاه ممکن است چندین تعهد و پروژه را به طور همزمان بپذیرد، برای رسیدن به اهداف غیرواقعی خود چندین شب بی خواب بماند یا رفتارهایی خارج از چارچوب حرفه ای از خود نشان دهد که ممکن است منجر به اخراج یا محرومیت تحصیلی او شود. همچنین در این دوره خطر تصمیمات پرخطر در زمینه شغلی یا اقتصادی مانند سرمایه گذاری های غیرمنطقی، ورود به کسب و کارها بدون دانش و منابع کافی وجود دارد. یا ترک یک شغل ثابت برای دنبال کردن ایده های به ظاهر بزرگ و سودآور، که می تواند بدهی های مالی قابل توجه و آسیب های جدی را به همراه داشته باشد.
تاثیر شیدایی بر سلامت جسمی و روانی
از دیدگاه فیزیکی، شیدایی فشار قابل توجهی بر بدن وارد می کند. به طور خاص، مشکل در الگوی خواب افراد شیدایی در طی چند روز می تواند منجر به خستگی شدید و خستگی جسمانی شود. همچنین، شیدایی اغلب با بی قراری روانی حرکتی همراه است که باعث رفتارهایی مانند حرکت مداوم، قدم زدن طولانی یا ناتوانی در نشستن می شود. ادامه این رفتارها بار فیزیکی سنگینی را بر بدن تحمیل می کند.
پیامدهای روانی شیدایی به همان اندازه جدی است. یک فرد شیدایی ممکن است از علائم روان پریشی مانند توهم و هذیان های پارانوئید رنج ببرد. از آنجایی که در علائم روان پریشی شاهد قطع ارتباط با واقعیت هستیم، ممکن است لازم باشد که فرد برای حفظ امنیت خود و اطرافیانش مدتی در بیمارستان بستری شود. همچنین، پایان یک دوره شیدایی اغلب با وارد شدن به یک دوره افسردگی شدید همراه است و نوسانات خلقی ایجاد می کند که به طور جدی سلامت روان فرد را به خطر می اندازد.
زندگی با شیدایی؛ بعد از درمان چه باید کرد؟
بعد از تثبیت یک دوره شیدایی حاد، تمرکز اصلی فرد و اطرافیانش باید بر نگهداری طولانی مدت و روند بهبودی باشد. همچنین تداوم همکاری منظم با پزشک به منظور حفظ تعادل مناسب داروها و جلوگیری از عود نوسانات شدید خلقی چه در جهت افزایش و چه در جهت کاهش بسیار مهم است.
همچنین در این مرحله روان درمانی به ویژه درمان شناختی رفتاری (CBT) نقش حیاتی ایفا می کند، زیرا به فرد کمک می کند تا تجربیات دوره شیدایی را با وضوح بیشتری پردازش کند و ادراکات و باورهای نادرست درباره خود را مرور و اصلاح کند. در این میان، زندگی یک فرد شیدایی همواره نیازمند توجه اطرافیان، نظارت فعال و حمایت جامعه است. به همین دلیل، پیشنهاد میشود که افراد مبتلا به شیدایی به یک گروه حمایتی بپیوندند تا در آینده احساسات منفی کمتری را تجربه کنند و راههای موثری برای مقابله با علائم شیدایی بیاموزند.
مدیریت id="lwptoc33">Life مدیریت سبک زندگی یکی از مهمترین و قدرتمندترین ابزار برای حفظ ثبات خلق و خوی پس از درمان است. بیمار باید یک برنامه منظم داشته باشد. مثلاً هر شب در ساعت معینی بخوابید و برنامه منظم و دقیقی برای وعده های غذایی و فعالیت بدنی داشته باشید. همچنین اجتناب از محیط های بیش از حد محرک مانند مکان های شلوغ، صداهای بلند یا نور شدید می تواند به کاهش هیجان سیستم عصبی کمک کند و از بی ثباتی خلق و خوی بیمار جلوگیری کند. علاوه بر این، یادگیری راهبردهای عملی در برابر رفتارهای تکانشی نیز راهی موثر برای مدیریت سبک زندگی است. مانند به تعویق انداختن تصمیمات مهم زندگی یا خریدهای بزرگ در دوره های پر انرژی و حتی سپردن موقت مدیریت امور مالی به یک فرد مورد اعتماد. مسئله مهم بعدی پرهیز از مواد وسوسهانگیز مانند الکل یا مواد مخدر یا محرکهای تفریحی است که میتوانند به راحتی یک دوره جدید شیدایی را آغاز کنند.علائم هشداردهنده عود شیدایی
یکی از واضحترین و رایجترین نشانههای نیاز به کاهش قابل توجه شیدایی در فرد است. تنها پس از دو یا سه ساعت خواب احساس شادابی و انرژی می کند. یکی دیگر از علائم اولیه پرحرفی بیش از حد، احساس سرخوشی یا حواس پرتی غیرطبیعی و افزایش قابل توجه انرژی یا تحریک پذیری است.
آگاهی از این علائم امکان مداخله پزشکی اولیه را با تنظیم موقت دارو و اعمال تغییرات حمایتی در سبک زندگی فراهم می کند و می تواند از شکل گیری دوره شیدایی جلوگیری کند. همچنین توصیه میشود که فرد و اطرافیانش این علائم را بهطور مرتب تحت نظر داشته باشند و با مشاهده تغییرات هشداردهنده، در اسرع وقت با پزشک معالج تماس گرفته و برنامه پیشگیری را به موقع شروع کنند.
سخن پایانی پزشک
شیدایی یک بیماری جدی است که در صورت عدم تشخیص فرد در طول زندگی، میتواند افراد را از زندگی خارج کرده و کنترل کند. خبر خوب این است که با تشخیص صحیح، درمان دارویی مناسب، روان درمانی، اصلاح سبک زندگی و حمایت خانواده می توان شیدایی را کنترل کرد و از عودهای شدید پیشگیری کرد. در این راستا تیمی مجرب از روانشناسان و روانپزشکان آماده خدمت رسانی به تمامی افراد در هر موقعیت جغرافیایی می باشد. در تیم DoctorDoctor می توانید با بهترین متخصصین سلامت روان در مورد علائم مشکلات خود یا عزیزانتان مشورت کنید و داروهای مورد نیاز خود را با کمک داروخانه آنلاین دکتر دکتر درب منزل تحویل بگیرید. تیم دکتر ارمغان ثبات، آگاهی و کیفیت زندگی بهتری را برای شما به ارمغان می آورد.
پرسش های متداول
پرسش های متداول
در حال حاضر هیچ درمان قطعی برای شیدایی وجود ندارد، اما علائم شیدایی را می توان با ترکیبی از دارو درمانی و روان درمانی کنترل و مدیریت کرد. style="display:none"> علت شیدایی چیست؟ برچسبها:
به زبان ساده: یک فرد شیدایی ممکن است احساس کند که ذهنش "بیش از حد سریع کار میکند." این وضعیت انجام وظایف، تصمیم گیری منطقی و حتی صحبت منسجم را دشوار می کند. افکار آشفته همچنین باعث سردرگمی در برنامه ریزی و حل مشکلات می شود.
علائم جسمانی
در مرحله شیدایی، یکی از بارزترین علائم فیزیکی که اغلب دیده می شود کاهش شدید نیاز به خواب است. یعنی ممکن است فرد فقط چند ساعت بخوابد یا حتی در شب نخوابد، اما به طور غیرعادی پرانرژی و شاداب باقی بماند. چنین حالتی تغییر در ریتم طبیعی خواب و بیداری است که با بی خوابی معمولی بسیار متفاوت است.
علاوه بر این، در حالت شیدایی، بدن با بی قراری، افزایش ضربان قلب، افزایش فعالیت بدنی و ناتوانی در آرامش دست و پنجه نرم می کند. فرد بیش از حد حرکت می کند، نمی تواند آرام بنشیند و حتی احساس می کند که انرژی او تمام نشدنی است.
رفتارهای مخاطره آمیز در بیماران شیدایی
در طول دوره های شیدایی، بیمار نه تنها پرانرژی و شاد به نظر می رسد، بلکه اغلب درگیر رفتارهای پرخطر و تکانشی می شود. خریدهای ناگهانی یا عجولانه، قمار یا سرمایه گذاری های مخاطره آمیز، رانندگی بی پروا، رابطه جنسی پرخطر، یا تصمیمات ناگهانی بزرگ مانند تغییر شغل یا روابط فقط برای هیجان لحظه ای. ناتوانی فرد در در نظر گرفتن خطرات و ملاحظات اجتماعی میتواند منجر به آسیبهای مالی، حقوقی یا اجتماعی برای فرد و اطرافیانش شود.
شیدایی چگونه تشخیص داده میشود؟
پزشکان و متخصصان روانپزشکی از ترکیبی از روشهای تخصصی مختلف استفاده میکنند، زیرا هیچ وضعیت مشخصی از آزمایش خون برای تشخیص مانیا وجود ندارد. شیدایی در این قسمت به چند مرحله اشاره می کنیم که پزشکان و متخصصان برای تشخیص شیدایی طی می کنند.
مصاحبه بالینی و بررسی علائم
اولین قدم برای تشخیص دقیق شیدایی، مصاحبه بالینی دقیق با خود فرد است. در مصاحبه اولیه، متخصص در مورد تاریخچه بیماری، مدت، شدت و الگوی علائم می پرسد و بررسی می کند که آیا این تغییرات خلقی به طور قابل توجهی بر زندگی روزمره تأثیر گذاشته است یا خیر. همچنین در این مرحله توجه به الگوی زمانی و ترکیب علائم مهم است. علائم شیدایی در این مرحله باید حداقل یک هفته طول بکشد و این تغییرات باید به وضوح از رفتار معمول فرد متمایز شود. همچنین بررسی تاریخچه پزشکی و ژنتیکی خانواده و داروهای فعلی بیمار بسیار مهم است.
در راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM-5)، برای تشخیص یک دوره شیدایی، لازم است علائم اصلی شیدایی مانند خلق و خوی بالا و انرژی بالا حداقل به مدت یک هفته ادامه یابد. اگر فردی نیاز به بستری شدن در بیمارستان داشته باشد، بروز علائم برای کمتر از یک هفته می تواند نشان دهنده شیدایی باشد. همچنین، وضعیت فرد باید با حداقل سه علامت دیگر مانند کاهش نیاز به خواب، افکار سریع، و اقدامات پرخطر همراه باشد.
تستها و ارزیابیهای روانپزشکی
برای تکمیل ارزیابی و تشخیص، متخصص ممکن است از ابزارهای استانداردی مانند AlatingRatting Mania یا SEL-Mania استفاده کند. مقیاس. این مقیاس ها علائم شیدایی را در قالب یک پرسشنامه اندازه گیری می کنند و به تشخیص دقیق تر وضعیت بیمار کمک می کنند.
ابزارهایی مانند مقیاس شیدایی جوان و مقیاس خود ارزیابی شیدایی آلتمن نه تنها برای تشخیص اولیه، بلکه برای ردیابی تغییرات علائم در طول زمان و ارزیابی پاسخ به درمان استفاده می شوند. اگر به دنبال دقیق ترین تست های ارزیابی روانپزشکی هستید پیشنهاد می کنیم از گزینه پزشک آنلاین روانپزشکی استفاده کنید. تیم مجرب دکتر دکتر آماده کمک به شما و عزیزانتان در هر شرایطی برای بهبود کیفیت زندگی است.
جداسازی شیدایی از سایر بیماری های روانی
گاهی، قبل از بررسی دقیق تر وضعیت شیدایی فرد، برای اطمینان از عدم انجام تست های تشخیصی مشابه، قبل از بررسی دقیق تر وضعیت شیدایی فرد، آزمایش های تشخیصی انجام می شود. شیدایی برخی از تستهای تشخیصی قبل از شروع بررسی شیدایی عبارتند از:
- آزمایشهای خون برای بررسی پرکاری تیروئید یا مشکلات مربوط به تعادل متابولیک؛
- آزمایش ادرار برای رد هرگونه مسمومیت با محرکهایی مانند کوکائین یا آمفتامینها؛
- CT (Brain> MRI)برای بررسی تومور مغزی، سکته مغزی یا آسیب، به ویژه در کودکان و افراد مسن.
- بررسی داروها برای رد عوارض جانبی احتمالی داروهای ضد افسردگی یا استروئیدها.
>How. بیماری اغلب با ترکیبی از درمان دارویی و مداخلات غیردارویی درمان می شود و هدف اصلی آن کاهش علائم حاد، پیشگیری از رفتارهای خطرناک و کمک به فرد برای بازگشت به زندگی عادی است. در موارد شدید، تیم درمان یا روانپزشک برنامه درمانی را در بخش تخصصی بیمارستان تنظیم میکند تا داروها با سرعت و دقت بیشتری تجویز شوند و نظارت دقیقتری وجود داشته باشد.درمانهای استاندارد شیدایی شامل تثبیتکنندههای خلقی و داروهای ضد روانپریشی بر اساس دستورالعملهای بالینی همراه با رواندرمانی است که پزشک با توجه به علائم بیماری انتخاب میکند. id="lwptoc23">داروهای شیدایی
درمانهای استاندارد شیدایی شامل تثبیتکنندههای خلقی و داروهای ضد روانپریشی بر اساس دستورالعملهای بالینی همراه با رواندرمانی است که پزشک با توجه به علائم بیماری انتخاب میکند. id="lwptoc23">داروهای شیدایی
در بیشتر موارد، پیشگیری با شناسایی عوامل محرک مانند کمبود خواب، استرس زیاد یا مصرف دارو آغاز میشود. همچنین توجه به الگوهای احساسی و علائم هشدار دهنده اولیه در دفترچه ثبت خلق به بیمار و پزشک کمک می کند تا وضعیت بیمار را بهتر بررسی کنند. در همین حال، حفظ یک برنامه منظم می تواند راه موثر دیگری برای جلوگیری از عود شیدایی باشد. این روال می تواند شامل رفتن به رختخواب هر شب در ساعت معین، داشتن برنامه غذایی منظم، ورزش و مصرف دقیق داروها باشد. همچنین به بیماران توصیه میشود از محیطهای محرک اجتناب کنند، تعاملات اجتماعی را در دورههای پر انرژی محدود کنند و تصمیمگیریهای مهم یا خریدهای بزرگ را تا تثبیت خلق و خوی خود به تعویق بیندازند. بهره گیری از حمایت خانواده و دوستان قابل اعتماد برای شناسایی تغییرات رفتاری، یادآوری مصرف منظم دارو و داشتن یک شبکه حمایتی پایدار نیز می تواند نقش مهمی در پیشگیری و مدیریت علائم شیدایی داشته باشد. در سطح فردی، بیماران می توانند با افزایش ذهن آگاهی نسبت به وضعیت خود، خطر عود شیدایی را کاهش دهند. ثبت منظم خلق و خو و سطح فعالیت در «دفترچه خلق و خو» و شناسایی محرک های شخصی، مانند استرس شدید، تغییر الگوی خواب، یا مصرف مواد مخدر، به این فرآیند کمک می کند.
پایبندی به درمان و نقش خانواده
زیرا یکی از مهمترین چالش های مدیریتی و در عین حال مهم ترین چالش مرد در درمان است. میزان عدم پایبندی به درمان در بیماران شیدایی بالا است و عود بیماری شایع است. بسیاری از بیماران در دوره های شیدایی بینش و خودآگاهی کامل ندارند و متوجه رفتارهای غیرعادی خود نمی شوند. به همین دلیل ممکن است دارو را نپذیرند یا قطع کنند. در مواردی که همکاری درمانی وجود ندارد و رفتارهای پرخطر رخ می دهد، ممکن است فرد با عواقب جدی تری مانند مشکلات قانونی مواجه شود یا نیاز به مداخلات اجباری تری مانند استفاده از داروهای تزریقی طولانی مدت داشته باشد.
نقش خانواده و دوستان در ایجاد ثبات طولانی مدت بسیار مهم است. اطرافیان شما اغلب اولین کسانی هستند که متوجه تغییرات ظریف در رفتار، خواب یا سطح انرژی یک فرد می شوند. این تغییرات ممکن است از دید بیمار پنهان باشد. خانواده می تواند با یادآوری دوستانه در مورد مصرف دارو، مشارکت در روان درمانی خانواده و گفتگوهای صادقانه و حمایتی، به افزایش پایبندی به درمان کمک کند. همچنین، بهتر است یک فرد مورد اعتماد وضعیت مالی، دارو، شیوه زندگی یا الگوی خواب بیمار را در دورههای آسیبپذیری نظارت کند.
اثر بیماری انسان life
مانیا تأثیر عمیق و اغلب مخربی بر زندگی فرد می گذارد و توانایی او را برای عملکرد طبیعی در مناطق مختلف مختل می کند. در طول یک دوره شیدایی، ترکیبی از رفتارهای تکانشی از یک سو و احساس اغراق آمیز قدرت یا شکست ناپذیری از سوی دیگر می تواند فرد را به تصمیمات و اقدامات بزرگ اما پرخطر سوق دهد. زیاده خواهی های بی حساب، راه اندازی فعالیت های اقتصادی بدون برنامه ریزی یا وارد شدن به روابط جنسی پرخطر از جمله تصمیمات تکانشی یک فرد شیدایی در مرحله شیدایی است.
پس از پایان دوره شیدایی و فروکش هیجان زیاد، فرد اغلب با احساس گیجی، شرم یا پشیمانی مواجه می شود که فقط از رفتارهای قبلی خود من را به یاد می آورد. تکرار چرخه انجام رفتارهای افراطی در دوره شیدایی و احساس پشیمانی یا خستگی پس از آن می تواند منجر به تضعیف تصویر فرد از خود و کاهش عزت نفس او شود، به خصوص اگر همراه با مرحله بعدی اختلال دوقطبی باشد، یعنی افسردگی شدید و
اثر شیدایی بر روابط عاطفی و خانوادگی
شیدایی می تواند به شدت به روابط عاطفی و خانوادگی آسیب برساند، زیرا شیدایی باعث تغییرات قابل توجهی در رفتار و عواطف فرد می شود. در طی شیدایی، فرد ممکن است تحریک پذیر یا پرخاشگر شود و حتی به صورت کلامی یا فیزیکی به عزیزانش حمله کند. غیرقابل پیش بینی بودن نوسانات خلقی بیمار بین سرخوشی شدید و تحریک پذیری زیاد، جو ناپایدار و خورنده ای را در خانواده ایجاد می کند که کنار آمدن با آن برای اطرافیان دشوار است.
این فشار روانی اغلب با کاهش بینش و خودآگاهی بیمار تشدید می شود، زیرا ممکن است فرد خانواده و دوستان خود را به عنوان نگرانی های کاذب، کنترل شده و منطقی تلقی کند. با گذشت زمان، اپیزودهای مکرر رفتار نامناسب، وعدههای محقق نشده یا روابط خارج از چارچوب میتواند اعتماد را از بین ببرد، اعتبار فرد را کاهش دهد و حتی روابط نزدیک را مختل کند.
مشکلات شغلی و تحصیلی ناشی از شیدایی
یا آسیبهای رفتاری قابلتوجهی به عملکرد تحصیلی و مانیا اغلب منجر میشود. افکار پرشی و حواس پرتی شدید مانع از تمرکز فرد می شود و انجام وظایف یا پیگیری مسئولیت های حرفه ای را برای او دشوار می کند. فرد مبتلا به شیدایی در محل کار یا دانشگاه ممکن است چندین تعهد و پروژه را به طور همزمان بپذیرد، برای رسیدن به اهداف غیرواقعی خود چندین شب بی خواب بماند یا رفتارهایی خارج از چارچوب حرفه ای از خود نشان دهد که ممکن است منجر به اخراج یا محرومیت تحصیلی او شود. همچنین در این دوره خطر تصمیمات پرخطر در زمینه شغلی یا اقتصادی مانند سرمایه گذاری های غیرمنطقی، ورود به کسب و کارها بدون دانش و منابع کافی وجود دارد. یا ترک یک شغل ثابت برای دنبال کردن ایده های به ظاهر بزرگ و سودآور، که می تواند بدهی های مالی قابل توجه و آسیب های جدی را به همراه داشته باشد.
تاثیر شیدایی بر سلامت جسمی و روانی
از دیدگاه فیزیکی، شیدایی فشار قابل توجهی بر بدن وارد می کند. به طور خاص، مشکل در الگوی خواب افراد شیدایی در طی چند روز می تواند منجر به خستگی شدید و خستگی جسمانی شود. همچنین، شیدایی اغلب با بی قراری روانی حرکتی همراه است که باعث رفتارهایی مانند حرکت مداوم، قدم زدن طولانی یا ناتوانی در نشستن می شود. ادامه این رفتارها بار فیزیکی سنگینی را بر بدن تحمیل می کند.
پیامدهای روانی شیدایی به همان اندازه جدی است. یک فرد شیدایی ممکن است از علائم روان پریشی مانند توهم و هذیان های پارانوئید رنج ببرد. از آنجایی که در علائم روان پریشی شاهد قطع ارتباط با واقعیت هستیم، ممکن است لازم باشد که فرد برای حفظ امنیت خود و اطرافیانش مدتی در بیمارستان بستری شود. همچنین، پایان یک دوره شیدایی اغلب با وارد شدن به یک دوره افسردگی شدید همراه است و نوسانات خلقی ایجاد می کند که به طور جدی سلامت روان فرد را به خطر می اندازد.
زندگی با شیدایی؛ بعد از درمان چه باید کرد؟
بعد از تثبیت یک دوره شیدایی حاد، تمرکز اصلی فرد و اطرافیانش باید بر نگهداری طولانی مدت و روند بهبودی باشد. همچنین تداوم همکاری منظم با پزشک به منظور حفظ تعادل مناسب داروها و جلوگیری از عود نوسانات شدید خلقی چه در جهت افزایش و چه در جهت کاهش بسیار مهم است.
همچنین در این مرحله روان درمانی به ویژه درمان شناختی رفتاری (CBT) نقش حیاتی ایفا می کند، زیرا به فرد کمک می کند تا تجربیات دوره شیدایی را با وضوح بیشتری پردازش کند و ادراکات و باورهای نادرست درباره خود را مرور و اصلاح کند. در این میان، زندگی یک فرد شیدایی همواره نیازمند توجه اطرافیان، نظارت فعال و حمایت جامعه است. به همین دلیل، پیشنهاد میشود که افراد مبتلا به شیدایی به یک گروه حمایتی بپیوندند تا در آینده احساسات منفی کمتری را تجربه کنند و راههای موثری برای مقابله با علائم شیدایی بیاموزند.
